Thiền rất khó với nhiều người. Vì trong trạng thái nhiễu loạn với nhiều thứ xung quanh, theo quy tắc của Thiền là phải ngồi tập trung tâm trí thực sự là một việc phải đấu tranh không dễ. Nếu bạn rất khó khăn để tu tập theo hướng dẫn của các thiền sư, bạn thử tiếp cận theo cách “đời thường” hơn xem sao.
Chánh định trong Bát chính đạo – Phật giáo
Cơ chế tâm lý hành vi của con người rất rõ ràng: con người có thể làm được mọi việc khi có ĐỘNG CƠ và đủ ĐỘNG LỰC (ngành tâm lý học & NLP đã xác định điều này). Vấn đề là bạn ham muốn gì? điều đó có làm bạn tiếp cận tới phương pháp phù hợp hay không?
– Nếu bạn ham ân, học bằng ăn là thú vị nhất
– Nếu bạn ham sáng tạo, học bằng gơi mở là rất hứng thú
– Nếu bạn ưa phân tích, mổ xẻ tình huống khiến bạn hài lòng
– Nếu bạn muốn danh vị, học để tiến thân đem lại hấp dẫn
– Nếu bạn muốn khám phá bản thân, đem mình làm thỏ khiến bạn thấy dễ dàng tiến triển về tri thức
– …
Xem thêm: Làm thế nào để tâm hồn luôn thanh thản?
Thiền trở nên khó khăn khi yêu cầu đầu tiên là bạn phải ngồi tĩnh lặng và buông thư. Vì cái ham bên trong còn đang nhiều, bạn không dễ buông bỏ để lắng đọng.
Vậy hãy tìm cho mình một lý do để thiền. Có một lý do mà bạn có thể nghĩ tới: Thiền không phải để lắng đọng – Thiền để hiểu biết thêm nhiều hơn.
Khi nào bạn cần hiểu biết thêm: đó là khi bạn không đủ thông tin và tri thức để ứng xử với đời sống của mình. Bạn gặp rắc rối hay vướng mắc. Bạn không biết làm gì với trạng thái hiện tại. Bạn cần TÌM KIẾM thêm TRI THỨC. Muốn vậy bạn phải “quán xét” mọi thứ xung quanh để khám ra nhiều thông tin hơn về nó, giúp bạn đủ dữ liệu trong bộ não trước khi phân tích hay nhận định – đó là NẠP TRÍ.
Chỉ khi chú tâm, bạn mới phát hiện ra nhiều thông tin về 1 vấn đề. Các vụ án phức tạp được đưa ra ánh sáng khi cảnh sát nỗ lực chú tâm tìm kiếm dấu vết. Những tinh hoa, sản vật, kỳ thú được phát hiện nhờ những người ham mê khám phá. Bác sĩ cứu chữa được bệnh nhân nhờ truy xét các dấu hiệu, bệnh phẩm để tìm ra căn nguyên gây bệnh. Tập trung soát xét vấn đề sẽ cho hiểu biết để quyết định hành động. Đó là ĐỊNH.
Khi thu nạp thông tin đủ, bạn có thể nhận diện nhiều hơn về vấn đề mình biết, từ đó có quyết định đúng nhất, khôn ngoan nhất. Tìm ra giải pháp giống như tạo ra ánh sáng mới cho vấn đề. Đó là TUỆ (sáng). Trí (thông tin, dữ liệu) – trở thành Trí Tuệ (giải pháp/ khám phá mới)
Như vậy,
TRÍ là lý do để bạn ĐỊNH.
ĐỊNH là phương pháp để bạn tìm TRÍ và TUỆ
TUỆ là sản phẩm, kết quả của quá trình ĐỊNH tìm TRÍ
Hãy xem VÍ DỤ sau:
Thị trường nhiều loại gạo quá, bạn không biết nên chọn loại gạo nào ăn (chưa có thông tin về các loại gạo) Vấn đề cần giải pháp:
Bạn mua 1 số loại quan tâm về và nấu ăn thử.
Bạn bắt đầu ăn thật chậm rãi, thư thái, tập trung từng thìa cơm với mỗi loại gạo. Khi ăn bạn thật chuyên chú vào hạt cơm để cảm nhận: hương, vị, độ mềm/ cứng, độ dẻo, độ tan …. (Định để tìm thông tin)
Sau khi ăn thử các loại, bạn đã chọn được loại gạo phù hợp với nhu cầu của mình (Tuệ – có giải pháp)
Bạn đã thực hành thiền ăn.
Để mở rộng hơn tri thức trong mình, giúp bạn luôn đủ kiến thức để giải quyết vấn đề, nhà Phật khuyến khích bạn tu thiền mỗi ngày. Ví dụ thiền ăn.
Tuy bạn không phải chọn loại gạo nữa, nhưng mỗi bữa ăn, bạn vẫn có thể nhai thật chậm, thật kỹ và khám phá thông tin:
– Hôm nay cơm nấu đủ nhiệt không? khi không đủ nhiệt hạt gạo thế nào?
– Hôm nay hạt cơm cứng, vi sao nó đã cứng vậy?
– Khi mình mình nhai với 1 thìa canh, nó …
– Khi mình nhai chỉ với nước bọt, nó …
– Hạt gạo này có phải là gạo vụ đông xuân – nó khác gì với gạo vụ thu đông?
– Hạt gạo này ra đời thế nào? Nó có phải trên cánh đồng trũng?
– ……
Rất nhiều câu hỏi đặt ra và giúp bạn đem về cho mình nhiều thông tin hơn. Bạn sẽ rất sành sỏi và hiểu biết về gạo. Đặt ra nhiều câu hỏi không có nghĩa là bạn làm cho mình rối tinh và mắc mớ. Hãy nhớ đó chỉ là để khám phá thông tin. Nó tích dữ liệu vào não, khiến bạn thông minh và hiểu biết hơn.
Một số người bạn của tôi và nhiều người trên thế giới rất thích câu chuyện về ẩm thực trên bàn ăn. Đó là ăn lời hơn hóa đơn thanh toán.
Những người thiên về cảm xúc thì ngại suy nghĩ, do vậy giải pháp của họ thường bị cảm tính. Thiền hành (thiền trong hành động) trong đời sống thực là cách để họ đỡ căng thẳng hơn khi tạo TRÍ TUỆ cho mình.
Chúng ta có thể thực hành Thiền trong 1 phút, 2 phút. Miễn là giá trị tạo ra hữu ích. Định tâm chuyên chú, khai phá thông tin. Mỗi ngày 1 phút = 365 phút/ năm cũng đã nạp rất nhiều dữ liệu so với 365 ngày không có phút định tâm nào rồi.
Ai cũng phải giải quyết vấn đề mỗi ngày.
“Tôi tư duy là tôi tồn tại”
Thử 1 phút TRÍ – ĐỊNH – TUỆ xem sao nhé!
Xem thêm: Đời đàn ông cần một tổ ấm bình yên
—
Nguồn: Phoenix Thanh Ha
