Cách duy nhất để bảo vệ hệ sinh thái và sự sống trên hành tinh

Ngày mà một loài đã hoàn toàn tuyệt chủng, thì sẽ không ai còn có thể cứu vãn được nữa. Khi con tê tê cuối cùng bị róc vẩy, con voi cuối cùng bị chặt ngà cắm vào miếng gỗ lũa bày ở phòng khách của đại gia, thì mọi nỗ lực khi đó sẽ đều sẽ là quá muộn.

Cách duy nhất để bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ sự sống trên hành tinh

Trong trận Đại Hồng Thủy 7000 năm về trước được ghi chép trong Kinh Thánh, Noah đã không chất lên con tàu của mình những của cải vô chủ đang trôi theo dòng nước, mà là những loài động vật. Ông đã chọn ra mỗi loài một cặp rồi đưa lên con tàu huyền thoại đó, đảm bảo rằng thế giới có thể nhờ chúng để hồi sinh.

Có lẽ từ lâu, loài người đã quên mất rằng thứ quý giá nhất của hành tinh chúng ta, khiến nó trở nên độc nhất trong vũ trụ, không phải những thứ phù phiếm xa xôi, mà chính là sự sống. Mẩu đá nghiêng 23,44 độ của chúng ta không lớn hơn Sao Mộc (đồng nghĩa với ít đất nền để phân lô hơn), không nhiều Heli bằng Mặt Trăng, với tổng trữ lượng quặng sắt chỉ bằng 1/2 Sao Hỏa. Và nếu những thứ kia chưa đủ làm bạn xúc động, thì có một hành tinh tên là 55 Cancri e nằm không xa lắm ngoài hệ Mặt Trời, có kích thước gấp đôi Trái Đất, được cấu thành hoàn toàn bởi kim cương.

Nền văn minh vật chất của nhân loại thực tế có được nhờ các dạng sống khác đã từng tồn tại trên hành tinh. Than tổ ong của hàng ăn Phố Cổ là từ những cây quyết cổ đại hàng triệu năm trước bị vùi trong lòng đất, dầu mỏ (và kéo theo là nhựa) có được nhờ các vi sinh vật chuyển hóa hydrocarbon, chúng ta thậm chí không thể xây nhà mà không dùng gỗ – loại composite được mẹ thiên nhiên phát minh từ hàng tỉ năm trước mà không hề đòi tiền pa-tăng sở hĩu trí tụê.

Các dạng sống tạo thành một mạng lưới rất phức tạp, bất kỳ loài nào cũng không thể tồn tại một mình, và đồng nghĩa, chúng cũng sẽ không tuyệt chủng một mình. Sự biến mất của một loài động, thực vật hay vi sinh vật, đều sẽ kéo theo sự đứt gãy hệ sinh thái và gây hậu quả lớn cho các loài khác.

Cách duy nhất để bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ sự sống trên hành tinh đó là duy trì sự cân bằng và đa dạng loài. Không phải ai cũng mong được xếp thứ hạng cao trong các bảng xếp hạng, điều này có lẽ càng đúng đối với các loài động vật trong Sách Đỏ. Bảo vệ những cá thể còn sót lại, giúp chúng có môi trường để sinh tồn và phát triển số lượng, ra khỏi tình trạng nguy cấp, phải được xem là trách nhiệm của mọi cá nhân, doanh nghiệp, vì dù chúng ta có lợi ích khác nhau, sự sinh tồn của hành tinh, của nền văn minh này không phải việc của riêng ai cả.

Mới đây hoạt động “Hồi sinh voi và tê tê” trong khuôn khổ Dự án “Phòng, chống buôn bán trái pháp luật các loài động, thực vật hoang dã” vừa được USAID và CITES Việt Nam triển khai ngay sau chiến dịch “Ngưng Tạo Nghiệp” của năm 2020. Một hành trình phục hồi sự sống cho hai loài này đang rất cần sự tham gia từ phía cộng đồng, mục đích cuối cùng là để bảo vệ hai loài sinh vật đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng ở nước ta là voi và tê tê.

Nước Mỹ với khoa học kỹ thuật hàng đầu thế giới, cũng không thể tái sinh bồ câu Passenger đã bị tuyệt diệt, nhưng hồi sinh bò rừng Bison khi đó chỉ còn vài cá thể khỏi nguy cơ tuyệt chủng đã thành công.

Tê tê không phải là thực phẩm, tê tê là cảm giác khi bạn tình nỗ lực cống hiến.